Pele có bao nhiêu quả bóng vàng? Số chính thức và 7 quả ảo

Pele không có quả bóng vàng chính thức nào, vì suốt sự nghiệp của ông, giải thưởng này chỉ dành cho cầu thủ châu Âu đang thi đấu ở châu Âu. Tuy nhiên, cuối năm 2015, tạp chí France Football đã xem xét lại lịch sử và cho rằng nếu luật mở rộng từ sớm, Pele đã có 7 quả bóng vàng. Đó là những năm 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1964 và 1970. Ở lễ trao giải 2013, ông cũng nhận giải FIFA Ballon d’Or Prix d’Honneur để tôn vinh sự nghiệp.

Với huynh đệ Lương Sơn, đây là một câu chuyện thú vị về sự không công bằng của lịch sử. Người được FIFA chọn là cầu thủ vĩ đại của thế kỷ 20 lại không có tên trên danh sách Quả bóng vàng. Bài viết này giải thích vì sao như vậy, liệt kê 7 danh hiệu giả định và so sánh với Messi, Ronaldo cùng Maradona.

Tại sao Pele không có Quả bóng vàng?

Quả bóng vàng do France Football tạo ra năm 1956 với tên gọi Cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu. Ban đầu giải chỉ trao cho cầu thủ châu Âu thi đấu tại các đội bóng ở châu Âu. Pele là người Brazil và thi đấu cả đời cho Santos, rồi sang New York Cosmos ở Mỹ. Hai điều kiện đó khiến ông không có quyền được bầu chọn, dù được xem là cầu thủ hay nhất thế giới.

Luật chỉ đổi vào năm 1995, khi giải mở rộng cho mọi cầu thủ thi đấu ở châu Âu, bất kể quốc tịch. George Weah người Liberia là người ngoài châu Âu đầu tiên đoạt giải ngay năm đó. Đến năm 2007, giải thực sự trở thành toàn cầu, áp dụng cho cầu thủ ở mọi câu lạc bộ. Khi đó Pele đã giải nghệ hơn 30 năm.

7 quả bóng vàng giả định của Pele

Cuối năm 2015, nhân giải thưởng tròn 60 năm, France Football xem lại từng năm trong quá khứ với các chuyên gia của mình. Kết luận là Pele đáng lẽ đã thắng 7 lần. Nếu xét riêng con số này, ông chỉ đứng sau Messi với 8 quả và xếp trên Cristiano Ronaldo với 5 quả. Thế nhưng đây là tính toán mang tính biểu tượng, không thay đổi danh sách chính thức.

Năm 1962 không có trong danh sách vì Pele chấn thương sớm ở World Cup, dù Brazil vẫn vô địch. Các năm 1965 đến 1969 cũng không được tính, phần nào vì Santos giảm hiệu lực ở đấu trường quốc tế và ông gặp nhiều chấn thương hoặc bị đối thủ phạm lỗi nặng. Phần bối cảnh trong bảng là tóm tắt của Lương Sơn, không phải lý do chính thức do France Football công bố.

Vinh danh thay thế: Prix d’Honneur 2013

Tại lễ trao giải FIFA Ballon d’Or 2013, tổ chức vào tháng 1/2014, Pele nhận giải Prix d’Honneur, một phần thưởng danh dự cho toàn bộ sự nghiệp. Ông xúc động rơi nước mắt trên sân khấu khi nhận giải từ tay Chủ tịch FIFA lúc đó. Hình ảnh một huyền thoại đã 73 tuổi cầm trên tay danh hiệu gần giống Quả bóng vàng khiến nhiều huynh đệ yêu bóng đá không khỏi xúc động.

Năm 2020, France Football cũng chọn ông vào Ballon d’Or Dream Team, đội hình tiêu biểu mọi thời đại. Trước đó, năm 1999, ông được bầu là Cầu thủ của thế kỷ 20. Những vinh danh này bù đắp phần nào cho sự thiếu vắng của danh hiệu chính thức. Pele qua đời ngày 29/12/2022 ở tuổi 82, để lại di sản không ai có thể sánh được ở World Cup: ba lần vô địch, vào các năm 1958, 1962 và 1970.

Pele so với Messi, Ronaldo và Maradona

Maradona cũng là trường hợp tương tự. Dù thi đấu tại châu Âu với Barcelona và Napoli, ông là người Argentina nên không đủ điều kiện trước 1995. Ông từng được trao Quả bóng vàng danh dự năm 1995. Vì vậy, hai cái tên thường được gọi là vĩ đại nhất thế kỷ 20 đều vắng mặt khỏi danh sách chính thức. Huynh đệ có thể đọc thêm trên Wikipedia về Ballon d’Or.

Vì sao 7 quả giả định vẫn gây tranh cãi?

Không phải ai cũng đồng tình với cuộc đánh giá lại này. Một số người cho rằng chấm lại quá khứ dễ thiên vị vì người chấm chỉ dựa vào tư liệu và danh tiếng, không thực sự xem cầu thủ thi đấu từng mùa. Những người khác cho rằng so sánh giữa cầu thủ Nam Mỹ và cầu thủ châu Âu ở thập niên 1960 rất khó, vì họ gần như không gặp nhau thường xuyên.

Bên cạnh đó, việc thay Pele vào các năm ấy sẽ lấy mất danh hiệu của những cầu thủ khác như Kopa, Di Stéfano hay Eusébio trong danh sách giả định. Dẫu vậy, phần lớn huynh đệ đồng ý rằng mục đích của France Football là công nhận tầm vóc của Pele, chứ không phải viết lại lịch sử.

Sự nghiệp của Pele qua các con số

Pele thường được nhắc tới với con số trên 1.000 bàn thắng, trong đó có cả các trận giao hữu của Santos. FIFA ghi nhận tổng cộng 1.281 bàn trong 1.363 trận, số liệu mà nhiều nguồn tranh luận vì tính cả các trận không chính thức. Ở đội tuyển Brazil, ông ghi 77 bàn trong 92 trận. Pele có 12 bàn ở World Cup và là cầu thủ trẻ nhất ghi bàn trong một trận chung kết World Cup.

Cùng Santos, ông giành hai Copa Libertadores vào các năm 1962, 1963 và hai Cúp Liên lục địa cùng năm. Những thành tích đó đặt ông vào vị thế rất riêng, không cần tới Quả bóng vàng để chứng minh. Huynh đệ yêu lịch sử có thể tra thêm tại mục lịch sử nhà vô địch hoặc đọc thêm Neymar có bao nhiêu quả bóng vàng, một cầu thủ Brazil khác của thời hiện đại.

Những cầu thủ khác cũng bị luật cũ bỏ qua

Pele không phải trường hợp duy nhất. Cuộc đánh giá lại của France Football cũng nhắc đến những cầu thủ Nam Mỹ khác. Garrincha, người được xem là hay nhất World Cup 1962, không có cơ hội vì thi đấu ở Brazil. Mario Kempes năm 1978, Zico và nhiều tài năng Nam Mỹ của các thập niên sau cũng không thể đoạt giải dù ở đỉnh cao. Châu Phi và châu Á cũng chịu chung cảnh ngộ.

Điều này cho thấy trong gần 40 năm đầu, Quả bóng vàng thực chất là giải châu Âu. Khi huynh đệ so sánh số giải giữa các thế hệ, cần nhớ rằng người vĩ đại ở Nam Mỹ thời đó không hề có cơ hội. Vì thế, danh sách Quả bóng vàng không phải thước đo tuyệt đối, nhất là với những năm trước 1995.

Câu hỏi thường gặp

Pele có bao nhiêu quả bóng vàng chính thức?

Không có quả nào. Trong suốt sự nghiệp của ông, giải này chỉ dành cho cầu thủ châu Âu thi đấu ở châu Âu.

Tại sao có người nói Pele có 7 quả bóng vàng?

Cuối năm 2015, France Football đánh giá lại lịch sử và cho rằng ông xứng đáng thắng ở 7 năm: 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1964 và 1970. Đây là con số mang tính biểu tượng.

Pele có nhận giải tương tự Quả bóng vàng không?

Có, ông nhận FIFA Ballon d’Or Prix d’Honneur ở lễ trao giải 2013.

Ai có nhiều Quả bóng vàng nhất lịch sử?

Lionel Messi với 8 lần, tiếp theo là Cristiano Ronaldo với 5 lần.

Kết luận

Pele có 0 quả bóng vàng chính thức và 7 quả theo đánh giá lại của France Football cuối năm 2015. Con số 0 ấy phản ánh luật lệ của thời đại ông, chứ không phản ánh tài năng của ông. Huynh đệ Lương Sơn hãy nhớ câu chuyện này mỗi khi tranh luận về người vĩ đại nhất, và ghé mục trực tiếp trận để xem những ngôi sao của hôm nay.

Ảnh đại diện: Ảnh nền: Петрокрс / Wikimedia, CC BY 4.0